Twoje zaopatrzenie

Nasze doświadczenie

Stal stopowa do ulepszania cieplnego

Gatunki stali do ulepszania cieplnego

 

Gatunki
30H - 34Cr4 - 1.7033 - Stal chromowa
38HA, 38H, 37Cr4 - Stal chromowa z obniżoną zawartością węgla, siarki i fosforu
45HN - Stal chromowo niklowa
30G2 - 28Mn6 - 1.1170 - Stal manganowa
37HS - Stal chromowo krzemowa
30HGSA - Stal chromowo manganowo krzemowa
15CDV6, 1.7734 - stal chromowo molibdenowo wanadowa
35HGS i 35HGSA - Stal chromowo manganowo krzemowa
30HGSNA - 30ChGSNA - Stal chromowo manganowo krzemowa niklowa
25HM - 25CrMo4 - 1.7218 - AISI 4130 - Stal chromowo molibdenowa
35HM - 34CrMo4 - 1.7220 - Stal chromowo molibdenowa
50CrMo4 - 1.7228 - AISI 4150 - Stal chromowo molibdenowa
36HNM - 36CrNiMo4 - 1.6511 - Stal chromowo niklowo molibdenowa
38HNM - 39NiCrMo3 - 1.6510 - Stal chromowo niklowo molibdenowa
40HNMA - 40NiCrMo6 - 40NiCrMo7 - Stal chromowo niklowo molibdenowa
36NiCrMo16 - 1.6773 - Stal chromowo niklowo molibdenowa na najsilniej obciążone części maszyn
30NiCrMo12 - 32NiCrMo12-5 - 1.6655 - Stal chromowo-niklowo-molibdenowa
45HNMFA - 45HNMF - 45ChN2MFA - 45ChNMFA - Stal chromowo niklowo molibdenowo wanadowa
40H2MF - 40ChMFA - 40KhMFA - 40XMФA - Stal Chromowo molibdenowo wanadowa
23GHNMA - 23G2NMHA - Stal na ogniwa łańcuchów
12HN3A - 15NiCr13 - Stal chromowo niklowa
12H2N4A - Stal chromowo niklowa
20HN3A - Stal chromowo niklowa
20H2N4A - Stal chromowo niklowa
30H2N2M - 30CrNiMo8 - 1.6580 - Stal chromowo niklowa z dodatkiem molibdenu
AISI 4330 - AISI 4330 mod. - AISI 4330V
AISI 4145 - AISI 4145 H

 

 

 


Stale do ulepszania cieplnego, czyli hartowania i odpuszczania - charakterystyka grupy materiałów

 

 

Gatunki z tej grupy w stosunku do stali konstrukcyjnych węglowych cechuje większa wytrzymałość na rozciąganie, plastyczność, odporność na pękanie przy obciążeniach dynamicznych (uderzeniowym), lepsza zdolność do hartowania wskroś, oraz jednostajne własności na całym przekroju wyrobu. Grupa stali konstrukcyjnych stopowych o zakresie węgla ok. 0,25-0,50%, od których wymagane są odpowiednie własności mechaniczne przy dobrej ciągliwości, oraz możliwość wykonania obróbki skrawaniem po obróbce cieplnej.

 

Ulepszanie cieplne (+QT, -T) materiałów polega na połączeniu czynności hartowania w temperaturze ok. 800-1000℃ oraz wysokiego odpuszczania w temperaturze ok. 500-700℃, co w wyniku prowadzi do powstania na materiale struktury sorbitu (mieszaniny ferrytu i cementytu), dzięki której materiał nabywa odpowiednich cech. Opisywane stale konstrukcyjne tylko w stanie ulepszonym osiągają nadane im własności w stosunku do stanu np. zmiękczonego.

 

Dzięki hartowaniu i odpuszczaniu można całkowicie uzyskać parametry, które określa skład chemiczny danego materiału i specyfikacja. Reguła potwierdza że stale jakościowe konstrukcyjne stopowe należy stosować tylko w stanie ulepszonym. Wyroby w opisywanych gatunkach dostarczane są w stanie zmiękczonym (stale do ulepszania), ulepszonym cieplnie (stale ulepszone cieplnie), normalizowanym, lub surowym.

 

 


Skład chemiczny - dodatki stopowe i podział na podgrupy

 

 

Stale konstrukcyjne stopowe do ulepszania zawierają w większości przypadków dodatkowe lub większe stężenie pierwiastków takich jak Mangan – Mn, Chrom – Cr, Krzem – Si, Nikiel – Ni, Molibden – Mo, oraz dodatkowo Wolfram – W, Wanad – V, i Bor – B, nie przekraczających zazwyczaj 4,8% stężenia.

 

Na listach wyrobów do ulepszania występują również stale do ulepszania nie zawierające niklu i molibdenu, takie jak:

  • stale chromowo-krzemowe (np. 37HS)
  • stale chromowe (np. 30H, 40H, 45H, 38HA)
  • stale manganowe o zwiększonej hartowności (np. 20G2, 30G2, 35G2A,40G2, 45G2),
  • stale krzemowo-manganowe odporne na ścieranie (np. 35SG, 40GS, 45SG)
  • oraz stale chromowo-manganowo-krzemowe, (np. 20HGS, 25HGS, 30HGSA, 35HGSA, 35HGSNA)

 

które cechuje również wysoka twardość, wytrzymałość na rozciąganie, granica plastyczności, oraz odporność na ścieranie, bez udziału dodatkowych pierwiastków. Zawartość manganu powyżej 1,8% może spowodować zmniejszenie ciągliwości materiału, dlatego część z gatunków jest uzupełniana odpowiednim stężeniem krzemu (35SG, 30HGSA).

 

 


Inne ciekawostki dot. stali do hartowania i odpuszczania

 

 

Kucie stali stopowych w przy zbyt wysokich temperaturach prowdzi do gruboziarnistości i kruchości wyrobu, natomiast przy zbyt niskiej powoduje powstawanie szkodliwych naprężeń i pęknięć.

 

Stale do ulepszania nie wykazują praktycznie wcale odporności na korozję atmosferyczną. Dość wysoka zawartość węgla, małe stężenie chromu, oraz niklu powoduje automatycznie pojawianie się nalotów po zetknięciu z atmosferą zewnętrzną. Wyroby o tej kompozycji pierwiastków i strukturze pełnią rolę jako części silnie obciążonych maszyn i pojazdów, podzespołów lotniczych, takich jak wały, przekładnie i koła zębate, osie, śruby, zawory, sworznie wymagające dużej ciągliwości i plastyczności.

 

W gatunkach do ulepszania cieplnego występuje również stal na ogniwa łańcuchów górniczych 23GHNMA.

 

Inne gatunki do ulepszania cieplnego: 25H2N4WA, 37HN3A, 38ChN3MFA, 30HN3A, 30HN2MFA, 65S2WA, 30HGSNA, 37HGNM


Powyżej opisane stale do ulepszania cieplnego stopowe konstrukcyjne określają normy PN-72/H-84035, PN-89/H-84030-04, wg których dostarczane są:

 

Top