Stale narzędziowe węglowe:

Stale stopowe narzędziowe do pracy na zimno:

Stal narzędziowa stopowa do pracy na gorąco:

 

Stale narzędziowe - specyfikacja i przeznaczenie

Jak sama nazwa mówi, stale narzędziowe służą do wyrobu licznych narzędzi do obróbki skrawaniem, obróbki plastycznej lub kształtowania tworzyw w temperaturach niskich i podwyższonych, na tyle twardych i odpornych na ścieranie, aby określony stop spełniał określone parametry przy podwyższonych temperaturach.

Stale narzędziowe wykorzystywane są do nadawania kształtów metalom, tworzywom sztucznym, kształtowania szkła w hutach, obróbki drewna, czy również produkcji papieru, na gilotyny, ostrza, wiertła, oraz urządzenia skrawające do obróbki. Są to tylko przykładowe zastosowania, a określenie stali – narzędziową, przyznano na stałe przez wykonywane z nich narzędzia w trakcie początkowego rozwoju całej podgrupy. Dziś zakres zastosowań jest na tyle szeroki, że ciężko jednoznacznie zakatalogować wszystkie gatunki do jednego działu.

Stale narzędziowe - środowisko pracy i dobór gatunku

Temperatura pracy narzędzi nie powinna przekraczać stopnia, przy którym występuje odpuszczanie określonego gatunku. Za temperatury pracy i zwiększenie granicy temperatury odpuszczania odpowiadają takie dodatki stopowe jak Chrom – Cr, Molibden – Mo, Wanad – V, Kobaltu – Co, oraz Wolfram – W. Ponadto węgiel występujący na poziomie nawet 2,5% w składzie, również stanowi najważniejszy pierwiastek decydujący o twardości i wytrzymałości końcowego materiału, jednak wpływa on niekorzystnie na ciągliwość stali przez co charakterystyczną cechą wyrobów narzędziowych jest kruchość.

Dobór odpowiedniego gatunku narzędziowego powinien gwarantować np. w agregatach obróbczych i elementach narzędzi długoterminową trwałość kształtu, dokładność, odporność na ścieranie i obciążenia, oraz skuteczność. Odpowiednie funkcjonowanie wyrobów ze stali narzędziowych uzależnione jest również od poprawnej konstrukcji elementu, prawidłowej eksploatacji wyrobu, oraz właściwego wykonania narzędzia.

W wielu przypadkach stale narzędziowe podczas pracy nagrzewają się do niebywale wysokich temperatur. Często towarzyszy temu nawet ułamek sekundy, a wyrób potrafi podbić ciepło własne do nawet 1000℃, a w wyniku przegrzania i wysokich naprężeń ulec odkształceniu bądź nawet pęknięciu. Poza samą produkcją wyrobów walcowanych i kutych, spotykane są również inne wyroby zbliżone do grupy, takie jak – węgliki spiekane o charakterystycznym składzie chemicznym dla stali szybkotnących jak i narzedziowych, oraz stellity.

Podział stali narzędziowych

Wyróżniamy 5 podgrup stali narzędziowych:

Pręty, blachy, taśmy i odkuwki ze stali narzędziowych

Powyżej opisane stale narzędziowe węglowe niestopowe, stale narzędziowe do pracy na zimno, oraz stale narzędziowe do pracy na gorąco określają Normy PN-84/H-85020, PN-86/H-85023, PN-86/H-85021, Normy branżowe BN-69/0661-10, BN-69/0644-18, BN-68/0631-03, BN-63/0644-02 oraz normy PN-EN ISO 4957, wg których dostarczane są:


Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Polityka Prywatności
Jak wyłączyć pliki cookies?
ROZUMIEM